1009 – 1225
Nhà Lý
Năm 1009, Lý Công Uẩn được suy tôn lên ngôi, lập nên nhà Lý và lấy hiệu Lý Thái Tổ. Năm 1010, ông ban Chiếu dời đô, chuyển kinh đô từ Hoa Lư về Đại La và đổi tên thành Thăng Long, mở ra một thời kỳ phát triển rực rỡ. Triều Lý sùng đạo Phật, cho xây nhiều chùa tháp, đúc chuông, đề cao văn hóa dân tộc. Năm 1070, nhà Lý lập Văn Miếu thờ Khổng Tử, sau đó mở Quốc Tử Giám, được xem là trường đại học đầu tiên của nước ta, đặt nền cho chế độ khoa cử. Về quân sự, Lý Thường Kiệt chủ động đánh phủ đầu rồi đại phá quân Tống trên phòng tuyến sông Như Nguyệt. Năm 1054, nhà Lý đổi quốc hiệu thành Đại Việt, tên gọi gắn bó với dân tộc suốt nhiều thế kỷ.
🎖️ Nhân vật tiêu biểu
- Lý Thái Tổ (Lý Công Uẩn) — Vị vua sáng lập nhà Lý, người ban Chiếu dời đô và lập kinh đô Thăng Long.
- Lý Thường Kiệt — Danh tướng đại phá quân Tống trên sông Như Nguyệt, gắn với bài thơ Nam quốc sơn hà.
- Nguyên phi Ỷ Lan — Người phụ giúp triều chính, hai lần coi việc nước thay vua, được dân kính trọng.
📍 Địa danh & ngày nay
- Thăng Long: Nay là Thủ đô Hà Nội, còn khu di tích Hoàng thành Thăng Long được UNESCO công nhận.
- Văn Miếu – Quốc Tử Giám: Nay nằm tại Hà Nội, là di tích lịch sử và biểu tượng hiếu học của dân tộc.
💡 Có thể bạn chưa biết
- Nhà Lý ban hành bộ Hình thư năm 1042, được coi là bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta.
- Quốc hiệu Đại Việt được nhà Lý đặt năm 1054 và tồn tại qua nhiều triều đại về sau.
- Chùa Một Cột (Diên Hựu) được xây dựng dưới thời vua Lý Thái Tông, là công trình kiến trúc độc đáo.
- Bài thơ Nam quốc sơn hà vang lên trong kháng chiến chống Tống được xem là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên.
📝 Câu hỏi ôn tập
- Nhà Lý do ai sáng lập?Đáp án: Lý Công Uẩn
- Văn Miếu – Quốc Tử Giám gắn với triều?Đáp án: Lý
- Tôn giáo phát triển mạnh thời Lý?Đáp án: Phật giáo