924 – 979
Đinh Tiên Hoàng
Đinh Bộ Lĩnh sinh ở động Hoa Lư (Ninh Bình ngày nay), cha là Đinh Công Trứ từng làm thứ sử châu Hoan. Tương truyền thuở nhỏ ông chăn trâu cùng lũ trẻ, lấy bông lau làm cờ tập trận và được tôn làm 'tướng'. Khi đất nước rơi vào cảnh chia cắt, ông đứng lên dẹp loạn 12 sứ quân, thu giang sơn về một mối. Năm 968, ông lên ngôi hoàng đế, lấy hiệu Đinh Tiên Hoàng, đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt và đóng đô ở Hoa Lư. Ông cho đúc tiền 'Thái Bình Hưng Bảo' — đồng tiền riêng đầu tiên của nước Việt — và đặt nền móng cho nhà nước quân chủ tập quyền độc lập. Năm 979, ông bị Đỗ Thích sát hại, để lại sự nghiệp thống nhất vĩ đại cho lịch sử dân tộc.
🎖️ Nhân vật tiêu biểu
- Dương Vân Nga — Hoàng hậu của Đinh Tiên Hoàng, sau trao long bào cho Lê Hoàn lập nhà Tiền Lê.
- Đinh Liễn — Con trưởng của Đinh Tiên Hoàng, được phong Nam Việt Vương, cùng bị hại năm 979.
- Lê Hoàn — Thập đạo tướng quân dưới triều Đinh, sau lên ngôi lập nhà Tiền Lê và đánh thắng quân Tống.
- Nguyễn Bặc — Khai quốc công thần thân tín, cùng Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân.
📍 Địa danh & ngày nay
- Hoa Lư: Cố đô Hoa Lư thuộc Ninh Bình, nay là khu di tích quốc gia đặc biệt với đền thờ vua Đinh, vua Lê.
- Động Hoa Lư: Vùng quê hương ông ở Ninh Bình, gắn với các truyền thuyết thời niên thiếu.
💡 Có thể bạn chưa biết
- Đại Cồ Việt nghĩa là 'nước Việt to lớn', là quốc hiệu chính thức đầu tiên sau thời Bắc thuộc.
- Ông là vị vua đầu tiên của nước ta xưng 'Hoàng đế', ngang hàng với hoàng đế phương Bắc.
- Tiền 'Thái Bình Hưng Bảo' do triều Đinh đúc được coi là đồng tiền do người Việt tự đúc sớm nhất còn ghi nhận.
- Lễ hội Cố đô Hoa Lư (tháng Ba âm lịch) hằng năm tưởng nhớ công lao thống nhất đất nước của ông.
- Theo truyền thuyết, ông từng được dân làng mổ trâu khao quân sau những lần 'tập trận cờ lau' thắng lợi.
📝 Câu hỏi ôn tập
- Đinh Bộ Lĩnh nổi tiếng với trò chơi nào thời nhỏ?Đáp án: Cờ lau tập trận
- Ông đặt quốc hiệu là?Đáp án: Đại Cồ Việt
- Kinh đô do Đinh Tiên Hoàng chọn?Đáp án: Hoa Lư