Lý Thường Kiệt
Lý Thường Kiệt tên thật là Ngô Tuấn, quê ở Thăng Long, là một danh tướng kiệt xuất phụng sự ba đời vua nhà Lý. Ông được ban quốc tính họ Lý nhờ công lao và lòng trung thành, từng giữ chức Thái úy, nắm quyền chỉ huy quân sự tối cao. Trước nguy cơ nhà Tống chuẩn bị xâm lược, ông chủ trương 'tiên phát chế nhân' — ra tay trước để chế ngự đối phương — đem quân đánh phá các căn cứ hậu cần của Tống ở Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu năm 1075. Khi quân Tống tràn sang, ông lập phòng tuyến vững chắc trên sông Như Nguyệt (sông Cầu) và đánh bại chúng năm 1077. Tương truyền bài thơ thần 'Nam quốc sơn hà' vang lên bên sông đã cổ vũ tướng sĩ, được xem là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc. Ông để lại tấm gương về tài thao lược và tinh thần chủ động bảo vệ Tổ quốc.
🎖️ Nhân vật tiêu biểu
- Lý Nhân Tông — Vị vua nhà Lý mà Lý Thường Kiệt phò tá trong cuộc kháng chiến chống Tống 1075–1077.
- Tông Đản — Tướng người dân tộc thiểu số phối hợp cùng Lý Thường Kiệt tiến đánh đất Tống năm 1075.
- Quách Quỳ — Tướng nhà Tống chỉ huy quân xâm lược, bị chặn đứng tại phòng tuyến sông Như Nguyệt.
📍 Địa danh & ngày nay
- Sông Như Nguyệt: Chính là sông Cầu, chảy qua Bắc Ninh – Bắc Giang, nơi diễn ra trận quyết chiến năm 1077.
- Đền thờ Lý Thường Kiệt: Có nhiều nơi thờ ông, tiêu biểu ở Thanh Hóa, nơi ông từng cai quản nhiều năm.
💡 Có thể bạn chưa biết
- Ông từng được cử vào trấn nhậm vùng Thanh Hóa và có công lớn ổn định, khai phá vùng đất này.
- Bài thơ 'Nam quốc sơn hà' mở đầu bằng câu 'Nam quốc sơn hà Nam đế cư', khẳng định chủ quyền nước Nam.
- Chiến lược 'tiên phát chế nhân' của ông được coi là tư tưởng quân sự chủ động táo bạo hiếm có thời trung đại.
- Tên ông được đặt cho nhiều đường phố và trường học khắp Việt Nam ngày nay để tưởng nhớ công lao.
- Phòng tuyến sông Như Nguyệt do ông xây dựng là một trong những phòng tuyến quân sự nổi tiếng nhất sử Việt.
📝 Câu hỏi ôn tập
- Lý Thường Kiệt phục vụ triều đại nào?Đáp án: Nhà Lý
- Bài thơ thần gắn với ông?Đáp án: Nam quốc sơn hà
- Ông đánh bại quân Tống trên sông?Đáp án: Như Nguyệt