1442 – 1497
Lê Thánh Tông
Lê Thánh Tông tên thật là Lê Tư Thành, là con của vua Lê Thái Tông, lên ngôi năm 1460 sau khi triều thần dẹp loạn và suy tôn. Ông là vị vua tài năng toàn diện, đưa nước Đại Việt bước vào thời kỳ cực thịnh của chế độ quân chủ. Về pháp luật, ông ban hành bộ 'Quốc triều hình luật' — thường gọi là luật Hồng Đức — một bộ luật tiến bộ, bảo vệ cả quyền lợi của phụ nữ. Về hành chính, ông cải cách triệt để, chia cả nước thành 13 đạo thừa tuyên và lập bản đồ Hồng Đức. Về văn hóa, ông lập hội Tao Đàn, tự xưng 'Tao Đàn nguyên súy', đề cao thơ văn và Nho học, mở mang khoa cử. Ông cũng mở rộng bờ cõi về phương Nam và để lại di sản trị quốc được hậu thế xem là hình mẫu thịnh trị.
🎖️ Nhân vật tiêu biểu
- Nguyễn Trãi — Đại công thần khai quốc nhà Lê, được Lê Thánh Tông minh oan sau vụ án Lệ Chi Viên với lời ca ngợi tài đức.
- Thân Nhân Trung — Phó nguyên súy hội Tao Đàn, tác giả câu nói nổi tiếng về 'hiền tài là nguyên khí quốc gia'.
- Lê Thái Tông — Vua cha của Lê Thánh Tông, vị vua thứ hai của nhà Hậu Lê.
📍 Địa danh & ngày nay
- Văn Miếu – Quốc Tử Giám: Ở Hà Nội, nơi dưới triều ông bắt đầu lệ dựng bia tiến sĩ để vinh danh người đỗ đạt.
- Lam Kinh: Khu di tích ở Thanh Hóa, đất tổ và nơi an táng các vua nhà Hậu Lê.
💡 Có thể bạn chưa biết
- Bộ luật Hồng Đức nổi bật vì có nhiều điều khoản bảo vệ quyền lợi phụ nữ, tiến bộ so với thời đại.
- Tục dựng bia tiến sĩ ở Văn Miếu để khắc tên người đỗ đạt được khởi đầu từ thời Lê Thánh Tông (năm 1484).
- Hội Tao Đàn do ông lập gồm 28 thành viên, được gọi là 'Tao Đàn nhị thập bát tú' (28 ngôi sao).
- Ông cho biên soạn bộ 'Đại Việt sử ký toàn thư' (do Ngô Sĩ Liên thực hiện) — bộ sử quan trọng bậc nhất nước ta.
- Niên hiệu Hồng Đức của ông gắn liền với một thời kỳ thịnh trị nên người đời quen gọi là 'thời Hồng Đức'.
📝 Câu hỏi ôn tập
- Bộ luật gắn với Lê Thánh Tông?Đáp án: Hồng Đức
- Hội văn chương ông lập ra?Đáp án: Tao Đàn
- Triều đại của ông được xem là?Đáp án: Cực thịnh