Quang Trung – Nguyễn Huệ
Nguyễn Huệ quê ở đất Tây Sơn (Bình Định ngày nay), là một trong ba anh em lãnh đạo phong trào Tây Sơn, được người đời ca ngợi là 'người anh hùng áo vải'. Ông là thiên tài quân sự bách chiến bách thắng, từng lật đổ các tập đoàn phong kiến Nguyễn, Trịnh và góp phần chấm dứt cảnh đất nước chia cắt. Năm 1785, ông chỉ huy trận Rạch Gầm – Xoài Mút, đánh tan 5 vạn quân Xiêm xâm lược chỉ trong một đêm. Cuối năm 1788, ông lên ngôi hoàng đế lấy hiệu Quang Trung, rồi hành quân thần tốc ra Bắc, đại phá 29 vạn quân Thanh trong dịp Tết Kỷ Dậu 1789 với chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa lừng lẫy. Lên ngôi, ông tiến hành nhiều cải cách: đề cao chữ Nôm, lập Viện Sùng Chính để dịch sách, khuyến khích nông nghiệp và thương mại. Tiếc thay ông mất sớm năm 1792, để lại nhiều hoài bão còn dang dở.
🎖️ Nhân vật tiêu biểu
- Nguyễn Nhạc — Anh cả của Nguyễn Huệ, người khởi xướng phong trào Tây Sơn và xưng đế Thái Đức.
- Nguyễn Lữ — Em trai trong ba anh em Tây Sơn, cùng tham gia lãnh đạo phong trào.
- Ngô Thì Nhậm — Văn thần tài năng được Quang Trung trọng dụng, có công lớn trong ngoại giao với nhà Thanh.
- Ngọc Hân Công chúa — Con gái vua Lê Hiển Tông, là vợ của Quang Trung và tác giả bài 'Ai tư vãn' khóc thương ông.
📍 Địa danh & ngày nay
- Tây Sơn (Bình Định): Quê hương phong trào Tây Sơn, nay có Bảo tàng Quang Trung và đền thờ Tây Sơn tam kiệt.
- Gò Đống Đa: Ở Hà Nội, nơi diễn ra trận đại thắng quân Thanh, nay là công viên và lễ hội kỷ niệm chiến thắng mỗi mùng 5 Tết.
💡 Có thể bạn chưa biết
- Trận Ngọc Hồi – Đống Đa được kỷ niệm vào mùng 5 Tết hằng năm tại gò Đống Đa, Hà Nội.
- Để hành quân thần tốc, tương truyền quân Tây Sơn dùng cách cứ ba người thay nhau khiêng một người để vừa đi vừa nghỉ.
- Quang Trung rất coi trọng chữ Nôm, muốn dùng chữ Nôm thay chữ Hán trong các văn bản hành chính và thi cử.
- Vợ ông là Ngọc Hân Công chúa đã viết 'Ai tư vãn' bằng chữ Nôm để bày tỏ nỗi tiếc thương khi ông qua đời.
- Ông lên ngôi hoàng đế tại núi Bân (Huế) ngay trước khi tiến quân ra Bắc đánh quân Thanh năm 1788.
📝 Câu hỏi ôn tập
- Nguyễn Huệ còn được gọi là?Đáp án: Quang Trung
- Ông được ca ngợi là 'người anh hùng'?Đáp án: Áo vải
- Đại phá quân Thanh năm nào?Đáp án: 1789