1428 – 1789
Hậu Lê & thời Lê Thánh Tông cực thịnh
Sau toàn thắng, năm 1428 Lê Lợi lên ngôi, lập nên nhà Hậu Lê và bắt tay xây dựng đất nước trong cảnh thái bình. Đến đời vua Lê Thánh Tông nửa sau thế kỷ 15, Đại Việt vươn tới đỉnh cao thịnh trị về mọi mặt. Nhà vua tiến hành cải cách hành chính sâu rộng, chia lại các đạo thừa tuyên và tổ chức bộ máy quan lại chặt chẽ, quy củ. Ông cho ban hành bộ luật Hồng Đức với nhiều điều khoản tiến bộ, đặc biệt bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ. Nho học và khoa cử được đề cao, triều đình dựng bia tiến sĩ ở Văn Miếu để tôn vinh người tài. Văn hóa nở rộ với hội Tao Đàn do chính nhà vua đứng đầu, còn sử học để lại bộ 'Đại Việt sử ký toàn thư' đồ sộ. Bờ cõi được mở mang về phía Nam, quốc gia hùng mạnh và quy củ vào loại bậc nhất khu vực đương thời.
🎖️ Nhân vật tiêu biểu
- Lê Thái Tổ (Lê Lợi) — Vị vua sáng lập nhà Hậu Lê sau chiến thắng quân Minh năm 1428.
- Lê Thánh Tông — Vị vua đưa Đại Việt đến thời cực thịnh, ban luật Hồng Đức và lập hội Tao Đàn.
- Ngô Sĩ Liên — Sử thần thời Lê, người biên soạn bộ 'Đại Việt sử ký toàn thư'.
📍 Địa danh & ngày nay
- Văn Miếu – Quốc Tử Giám: Di tích ở trung tâm Hà Nội ngày nay, còn lưu giữ các bia tiến sĩ thời Lê.
- Lam Kinh: Khu di tích quốc gia đặc biệt ở tỉnh Thanh Hóa, nơi đặt lăng mộ các vua nhà Hậu Lê.
💡 Có thể bạn chưa biết
- 82 tấm bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thế giới năm 2010.
- Bộ luật Hồng Đức (Quốc triều hình luật) được coi là bộ luật tiến bộ bậc nhất thời phong kiến Việt Nam.
- Vua Lê Thánh Tông là người sáng lập hội Tao Đàn, một hội thơ văn quy tụ nhiều văn thần tài năng của triều đình.
- Thời Hậu Lê kéo dài qua nhiều giai đoạn, về sau có thời Lê trung hưng với cục diện vua Lê – chúa Trịnh.
📝 Câu hỏi ôn tập
- Vị vua đưa Hậu Lê đến cực thịnh?Đáp án: Lê Thánh Tông
- Bộ luật nổi tiếng thời Lê?Đáp án: Hồng Đức
- Bộ sử lớn biên soạn thời Lê?Đáp án: Đại Việt sử ký toàn thư